Familieopstelling
Familieopstellingen & Systemisch werk
We zijn allemaal onderdeel van systemen: je gezin, je familie, je relatie, je werk of een team. Ook al zie je het niet altijd, onzichtbare dynamieken binnen die systemen beïnvloeden hoe je je voelt en hoe je handelt. Soms voel je dat er iets speelt, een patronen dat zich herhaalt, een gevoel van vastlopen, maar kun je er niet precies de vinger op leggen.
Hoe werkt een familieopstelling? Tijdens een opstelling zet je jouw systeem neer in de ruimte, met behulp van poppetjes of vloerankers. Dit maakt onderliggende verbanden zichtbaar die je door alleen praten niet snel ontdekt. Je ziet wat er speelt, voelt hoe het werkt en ervaart direct wat er nodig is. Dat is waar de kracht ligt: het gaat over voelen en ervaren en daarmee verder dan denken alleen.
Waar helpt het bij? Deze methode brengt helderheid bij terugkerende thema’s, zoals:
· Schuldgevoel dat je niet kunt plaatsen
· Moeite met je plek innemen (privé of op het werk)
· Terugkerende conflicten of blokkades in relaties
Door te onderzoeken welke plek jij inneemt en hoe anderen in het systeem met elkaar verbonden zijn, ontstaat er vaak al tijdens een sessie meer rust, ruimte en nieuwe richting.
Jouw plek
Waar sta jij echt?
Soms voel je het zonder woorden: waar sta ik in mijn familiesysteem? Draag ik te veel verantwoordelijkheid die niet van mij is? Sta ik wel stevig in mijn eigen plek? Deze vragen beginnen vaak in je gezin van herkomst, maar kleuren ook je relaties, werk en dagelijks leven.
Wat houdt je tegen? In een familieopstelling onderzoeken we wat jouw plek beïnvloedt. We kijken naar:
· Onbewuste patronen (loyaliteit, aanpassing, overname) die ooit logisch waren, maar je nu in de weg zitten.
· Dynamieken in je familiesysteem die je keuzes (on)bewust sturen.
Door dit zichtbaar en voelbaar te maken, snap je beter waarom je doet wat je doet en waarom bepaalde gevoelens steeds terugkomen.
Het resultaat? Je ervaart direct wat er verandert wanneer je echt je eigen plek inneemt. Niet door erover na te denken, maar door het te voelen in je lijf. Dat geeft:
Rust – omdat je helderder weet en ervaart wat jouw plek is
Erkenning – een diep gevoelde erkenning voor je eigen plek doordat het weer stroomt.
Vrijheid – om je eigen grenzen te voelen, verantwoordelijkheid te nemen en vrijer te bewegen in contact met anderen.
Drie basisbehoeften in systemen
Waarom het soms vastloopt – en hoe het weer gaat stromen
Elk gezin, team, systeem heeft drie basisbehoeften. Zijn die in balans? Dan stroomt het. Raakt één ervan verstoord? Dan ontstaan spanning, herhalende patronen of onverklaarbare blokkades.
Iedereen hoort erbij
Elk familielid of nu aanwezig, vergeten of buitengesloten heeft recht op een plek. Toch gebeurt het om uiteenlopende redenen dat iemand (bewust of onbewust) wordt uitgesloten. Een volgende generatie voelt dan vaak de drang om die leegte op te vullen. Herken je dat je:
- Je verantwoordelijk voelt voor pijn die niet van jou is?
- Emoties of gedrag “overneemt” zonder te weten waarom? Inzicht hierin helpt je lasten neer te leggen die je onbewust draagt.
Een duidelijke ordening
Wie eerder kwam, gaat voor diegene die later kwam. Binnen een familie gaan ouderen voor de jongere generatie. Dat klinkt logisch maar soms draait deze volgorde om. Bijvoorbeeld als:
- Een kind zorgt voor een ouder.
- Jij je altijd “te veel” verantwoordelijk voelt.
Dit geeft onrust. Systemisch werk laat zien waar de ordening uit balans is geraakt en hoe je die herstelt.
Gezond geven en nemen
In gezonde systemen is er balans in geven en ontvangen, ze wisselen elkaar af. Blijft die balans lang weg? Omdat iemand te lang meer geeft dan ontvangt, of andersom. Dan voelt het als:
- Uitputting (“Ik geef altijd, maar krijg niets terug”).
- Schuld (“Ik neem te veel”).
- Afstand (“Ik wil niets meer met hen te maken hebben”). Onbalans in geven en ontvangen kan leiden tot vermoeidheid, afhankelijkheid, je schuldig voelen en afstand willen nemen. Coaching helpt je om de balans in deze basisbehoefte te herkennen en de verantwoordelijkheid te nemen dan wel terug te geven aan wie het toekomt.
Hoe dit je helpt in coaching
Door met deze drie basisbehoeften te werken, zie en voel je welke patronen meespelen, vaak zonder dat je het doorhad. Je ontdekt:
- Wat er echt speelt onder de oppervlakte (en waarom je steeds tegen dezelfde issues aanloopt).
- Waar de balans verstoord is – en hoe je die kunt herstellen.
Het resultaat? Meer rust in het systeem. Vanaf dat moment: Maak je vrijere keuzes zonder onbewuste loyaliteiten die je tegenhouden. Voel je je grenzen beter aan want je neemt je eigen plek in. Loop jij je eigen weg met meer vertrouwen omdat je niet langer “voor een ander” hoeft te dragen
